có khi
Định nghĩa
- Trạng từ/Thành ngữ:
- Có lúc, đôi khi: Dùng để diễn tả một sự việc, hành động xảy ra không thường xuyên, chỉ vào một vài thời điểm nào đó.
- Có thể, biết đâu, e rằng: Dùng để bày tỏ một khả năng, một dự đoán không chắc chắn về một sự việc trong tương lai hoặc một giả thuyết.
Ví dụ sử dụng
Diễn tả sự việc không thường xuyên:
- Có khi tôi thích ở một mình để đọc sách. (Đôi khi tôi thích ở một mình để đọc sách.)
- Trời Sapa có khi lạnh dưới 10 độ C. (Trời Sapa có lúc lạnh dưới 10 độ C.)
Diễn tả khả năng, dự đoán:
- Bây giờ mới đi thì có khi hơi muộn. (Bây giờ mới đi thì e rằng hơi muộn.)
- Có khi cô ấy đã quên mất cuộc hẹn rồi. (Có thể cô ấy đã quên mất cuộc hẹn rồi.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Có khi... lại...": Cấu trúc dùng để đưa ra một khả năng trái ngược hoặc bất ngờ so với suy nghĩ thông thường.
- Anh ấy trông rất nghiêm túc, nhưng có khi lại là người rất hài hước. (Anh ấy trông rất nghiêm túc, nhưng biết đâu lại là người rất hài hước.)
"Có khi nào...": Cấu trúc nghi vấn, dùng để hỏi về một khả năng có thể xảy ra.
- Có khi nào chúng ta đã gặp nhau rồi không? (Liệu có khả năng nào là chúng ta đã gặp nhau rồi không?)
Biến thể và từ gần giống
Thỉnh thoảng (phó từ): Xảy ra không đều đặn, vào những khoảng thời gian cách quãng. Nhấn mạnh tính chất ngắt quãng hơn "có khi".
- Tôi thỉnh thoảng mới về quê. (Tôi chỉ về quê vào những dịp cách quãng.)
Đôi khi (phó từ): Có lúc này, lúc khác. Nghĩa rất gần với "có khi" khi diễn tả sự không thường xuyên.
- Đôi khi tôi tự hỏi điều đó có ý nghĩa gì. (Có lúc tôi tự hỏi điều đó có ý nghĩa gì.)
Từ đồng nghĩa
- Có lúc: Chỉ một thời điểm nào đó trong nhiều thời điểm.
- Có thể: Biểu thị khả năng xảy ra.
- E rằng: Bày tỏ sự phỏng đoán hoặc lo ngại về một kết quả không mong muốn.
Các cụm từ liên quan
Biết đâu: Dùng để đưa ra một khả năng bất ngờ, không ngờ tới.
- Cứ thử đi, biết đâu lại thành công. (Cứ thử đi, có khi lại thành công.)
Không chừng: Có khả năng, e rằng (thường dùng trong văn nói).
- Trời âm u thế này, không chừng sắp mưa. (Trời âm u thế này, có khi sắp mưa.)
Thành ngữ liên quan
- Có khi có lúc: Nhấn mạnh rằng sự việc chắc chắn sẽ xảy ra vào một thời điểm thích hợp trong tương lai, dù hiện tại chưa thấy.
- Đừng nản, công sức của cậu rồi có khi có lúc sẽ được đền đáp. (Đừng nản, công sức của cậu rồi sẽ có lúc được đền đáp.)